Sarı Kantaron: St. John’s wort ve depresyon

sari-kantaronSarı Kantaron otu, botanik bilimindeki adıyla Hypericum perforatum, tıbbi adıyla St.John ‘s wort’un depresyon tedavisinde kullanılıp kullanılamayacağı hekimlere en sık yöneltilen sorulardandır. Sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) birçok hastalık için geleneksel bir tedavi biçimi olarak kullanılır.

Ancak belki de en sık kullanım alanı depresyondur. Gerçekten de sarı kantaron’un hafif şiddetteki depresyonların tedavisinde antidepresanlara yakın bir etkimlik gösterdiği bilinir. Tıpta bir maddenin etkili olup olmadığını araştırmak için bir grup kişiye aday ilaç verilirken, bir gruba ise ilaç görünümünde olan ancak içinde un gibi şeker gibi, ilaç değeri olmayacak bir madde barındıran “plasebo” denilen sahte ilaç verilir. Sonra aday ilaç ve plasebonun etkinlikleri karşılaştırılır. Kişinin ilaç kullanıyor olma psikolojisi ve yardım aldığı için düzeleceği beklentisi ile, geröek ilaç kullanmayan kişide de bir miktar düzelme sağlanır. İşte bu tip çalışmalarda sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) depresyon belirtilerini üzeltmede bazı eski antidepresanlar kadar etkili bulunmuş, plasebodan ise daha fazla tesirli bulunmuştur. Ancak yeni antidepresanlar kadar etkili değildir. Orta- ağır şiddetteki depresyonların tedavisinde yetersiz kalmaktadır.

Sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) kullanmak isteyenler için en önemli nokta, bu tedavinin reçeteli ilaçlar ve diğer bitkisel tedaviler ile çok ciddi etkileşimlere neden olabileceğidir. Depresyon tedavisi için bir ilaç kullanırken, sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) alınmamalıdır. Birlikte alındıklarında, bulantı, kusma, huzursuzluk, kafa karışıklığı, kaslarda seğrime olabilir. Hipertansiyonu olanların depresyon tedavisinde sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) kullanmaları sakıncalıdır. Gebelikte kullanımı güvenli değildir. Ülkemizde sarı kantaron çayları sağlık bakanlığı onaylı biçimde bulunmaz. Ancak aktarlarda satılır. Hafif şiddette depresyonda sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) kullanılmak istenmesi durumunda çay şeklinde demlenerek, günde iki fincan içilmesi önerilir. Daha fazlasında yan etki gösterebilir. İki- üç hafta kadar kullanımdan sonra depresyon belirtileri hafiflememişse, yan etki varsa, psikiyatrik yardım almakta fayda vardır. En sık yane tkileri ağızda kuruluk, başağrısı, kabızlık, çarpıntı, terleme ve mide bulantısıdır. Sarı kantaron otu ( St.John’s wort ) kullanımı esnasında parlak güneş ışığında uzun süre durmamak gereklidir, katarakt oluşumunu hızlandırır.