Şizofreniye Yol Açan Şey Nedir?

Psikiyatrik bozuklukların hepsinde olduğu gibi şizofrenide de iki etken önemlidir. Bunlardan ilki içinde bulunduğumuz evren ikincisi ise evrenin içimizdeki kodları. Evrenin kodları dediğim ne? DNA elbette yani genetik yapımız.

Evrendeki maddeler birbirleriyle ilişkilerini fiziki koşullar ve yasalar içerisinde sürdürmektedir. DNA dediğimiz genetik materyale evrende dolayısıyla beynimizde mevcut kimyasalların çevresel koşulları da dikkate alarak birbirleriyle nasıl etkileşeceğinin şifrelerini taşıyan kodlar olarak görebilirsiniz. 

Bu kodlar hem beynimizin yapılanmasını sağlamakta hem de en temel noktada yaşamımızın tüm evrelerinde işleyişini düzenlemektedir. Bu kodlardaki farklılık ya da bozukluklar beynimizin yapılanışında ve işleyişinde de bozulmalar yaratmaktadır. Bu kodların bir kısmının şizofreninin yapısal, nörobiyokimyasal zeminini oluşturduğu bilinmektedir. Bu kodların şizofreniye eğilim yaratacak düzeyde ve sayıda ailevi geçiş yapması sonucunda çevresel ve gelişimsel etkilerle şizofreniye yol açtığını söyleyebiliriz.

Farklı çalışmalara göre değişmekle birlikte, hastanın birinci derece akrabalarında şizofrenik bozukluk görülme olasılığı %10-15 arasındadır. Çift yumurta ikizlerinden biri şizofreniye yakalandığında, diğerinin de yakalanma olasılığı %10-14 arasındayken, tek yumurta ikizlerinde bu oran %40-50’ye kadar çıkmaktadır.

Görüldüğü gibi ikizlerden birinin şizofreni olması durumunda şizofreni genetiğinin kesin olarak var olduğunu düşündüğümüz durumlarda tek yumurta ikizlerinin diğerinde çıkma oranı %40-50 dir. Bu oranlardan yüzde 50-60 çevresel faktörlerin etkili olduğu görülmektedir. Ancak şu bilinmelidir ki mutlak olarak (bunu bilmek mümkün değil) şizofreni genetiği olmadığı bir yapıda bir insanın şizofreni olma olasılığı yoktur diyebiliriz buna karşın şizofreni genetiği ebeveynlerin her ikisinde, tekinde veya 2. 3. derece akrabalarda varsa şizofreni ortaya çıkabilir oran genetik yükün tek yumurta ikizlerinden birinde, anne babanın her ikisinde olması  gibi mutlak olduğu durumlarda en yüksektir. Tek ebeveyndde, tek kardeşte, yakın akrabalarda şizofreni bulunması durumunda yüzde 10-15’in altındadır.