Depresyon Tedavisinde Antidepresanlar

antidepresan2Depresyon tablosu, sadece depresif bozukluk adı verilen hastalıkta değil, bipolar bozukluk, obsesif kompulsif bozukluk, şizofreni, yeme bozuklukları, cinsel fonksiyon bozuklukları, uyku bozuklukları ve diğer birçok psikiyatrik hastalık sırasında eşlik eden ikinci tanı olabilir. Depresyonun tedavisi, eşlik eden hastalıklara, kişinin yaş ve cinsiyetine, bedensel özelliklerine, günlük yaşam aktivitelerine, belirtilerin şiddetine ve daha birçok faktöre göre değişir.

Ancak genellikle antidepresan ilaç tedavileri, depresyon tedavisinin olmazsa olmaz parçasıdır.

Depresyon tedavisinde kullanılan çeşitli antidepresanlar bulunmaktadır. Bu ilaçlar nörotransmitter adı verilen bazı beyin kimyasalların durumu değiştirerek depresyon belirtilerini iyileştirir. Bu beyin kimyasalları duygu, düşünce ve davranışların, uyku iştah cinsellik gibi yaşam aktivitelerinin düzenlenmesinde rol alırlar.

Depresyon tedavisinde kullanılan antidepresanların başlıca türleri şunlardır:

Trisiklik antidepresanlar (TSA):

Depresyon tedavisinde kullanılan antidepresanların ilk bulunan türleridir. Yan etkileri görece daha fazla olmakla birlikte, son derece etkili, güçlü ilaçlardır. Trisiklik antidepresanlar öncelikle beyinde, iki kimyasal haberciyi (nörotransmitter), noradrenalin ve serotonin düzeylerini etkilemektedir. Depresyonun tedavisinde genellikle ilk seçenek olarak kullanılmazlar, bunun sebebi kilo alma, uyku verme, kabızlık, ağız kuruluğu, cinsel yan etkiler, bulanık görme gibi yan etkileridir.

Monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOI):

Bu ilaçlar, depresyonda diğer tedavilere cevap vermeyen kişilerde en etkili olabilen gruptur. Ülkemizdeki bu gruptan ürün sayısı azdır. Peynir, şarap gibi gıda maddeleri ile etkileşime girerek tansiyon yükselmesi, nabız hızlanması, başağrısı, bulantı, kusma gibi yan etkiler yapabilir. Depresyon tedavisinde bu gruptan ilaç kullanan hastalar diyet önerilerine uymalıdır. Bu etkileşim sebebiyle ilk sırada kullanılan antidepresanlar değillerdir ancak depresyon tedavisinde dirençli belirtiler izleniyorsa son derece etkilidirler.

Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI):

Daha yeni, en sık kullanılan, yan etkileri en az olan antidepresan ilaçlardır. Bu ilaçlar beyinde serotonin denilen kimyasal miktarını değiştirerek çalışır. Yan etkileri orgazm olamama, düşük cinsel istek ( bu belirtiler ilaç kesildiğinde ya da azaltıldığında tamamen düzelir), ilacın ilk dozlarından sonra başağrısı, huzursuzluk gerginlik ve bulantıdır. Bu sayılan yan etkiler hafiftir ve herkeste izlenmez. Öğrenciler ve araç kullananlarda tercih edilen grup ilaçlardır. Diğer ilaçlarla etkileşimleri en azdır.

Serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörleri (SNRI):

Bunlar da görece yeni ve daha az yan etkili ilaçlardır. Beyinde hem serotonin hem de noradrenalin miktarına etki ederler. İştahsızlık, huzursuzluk, uykusuzluk, anksiyete, kabızlık, ağız kuruluğu, ishal, baş dönmesi en sık yan etkilerdir. Genellikle yan etkiler geçicidir ve çok şiddetli değildir.

Hekiminize ilettiğiniz belirtilerin türüne göre, psikiyatristiniz, sizin depresyonunuzda serotonin mi, noradrenalin mi yoksa her iki kimyasalın mı sorunlu olduğunu tahmin edeblerek ilaç seçecektir. Komşunuza iyi gelen bir antidepresan, sizin depresyonunuzda işe yaramayabilir.